Пред повеќето од нас да се упатат на првото скијање оваа сезона добро би било да знаеме што се може да се случи при овој зимски спорт,така што ќе можеме да ги избегнеме повредите на колената затоа што по статистика тие се најчестите повреди при скијање кои што можат да ни се случат на секој од нас било кога. Тоа се случува затоа што зглобот под коленото е цврсто фиксиран во оклопот на чизмите.Сите сили во скочниот зглоб кои треба да амортизираат со својата еластичност и истегнување не го постигнуваат тоа поради оваа фиксација.
Причини за повреди на ски патеките:
– Техниката на скијање
– Умор
– Лоша видливост
– Пребрзо скијање
– Цврст снег или мраз
Почетниците најчесто поминуваат со помали повреди, но искусни скијачи поради агресивно скијање може да добијат многу сериозни повреди.Кога станува збор за повредите на коленото се работи за повреда на лигаментите, најчесто повреден е медијалниот колатерален лигамент.Се случува на почетниците во повеќето случаеви поради прекрстување на скиите. Основен симптом е болка во внатрешната страна на коленото која се зголемува со ослонување на ногата. Повредата на предниот вкрстен лигамент често е поврзана со повреда на другите структури во коленото. Најчесто се случува кога скијачот се обидува да стане после падот а сеуште се лизга по стазата или во обид да ја врати изгубената рамнотежа. Повредата на лигаментите може да се подели во три степени во зависност од оштетувањето и нестабилноста на зглобот. Во првиот степен лигаментите се само истегнати и нема нестабилност, додека веќе во третиот степен постои комплетна руптура и нестабилност.
Освен повредата на овие два лигаменти честа е и појавата на повреда на менискус која често пати се случува во комбинација со повреда на некои од претходно наведените два лигаменти. Причинител е ротационата сила која делува на свитканото колено кое се наоѓа под големо оптеретување. По настанување на повредата симптомите се болка и оток кој е минимално изразен. Можна е и блокада на коленото односно неможност за негово исправање.
Потенцијални знаци за озбилна повреда на коленото се:
- Деформитет на коленовиот зглоб
- Неспособност за ослонување на повредената нога
- Појава на оток за неколку часа по повредата
- Неможност за потполно собирање или исправање на потколеницата
- Јака болка
Доколку после повредата приметите мал оток поголема е веројатноста да се работи за поблага повреда на коленото. Тогаш се применува RICE принцип R-rest (одмор) I – ice (лед) С- compression (компресија со помош на еластичен завој) Е- elevation (подигнување на повредениот дел на телото).
Овие повреди можат да се лечат и на конзервативен начин, а тоа вклучува вежби за зајакнување на мускулите и употреба на стабилизатори кои овозможуваат стабилност на коленото го намалуват оптеретувањето и спречуваат да настане секундарна повреда. Воедно, нестабилното коленото носи поголем ризик за повторна повреда која најчесто после тоа е потешка и поболна.
Како да се спречат можните повреди?
Основна превенција при повреди на коленото претставува добра физичка припременост. Исто така, од големо значење е да се познаваат сопствените скијачки способности. Не треба да се заборави дека најголемиот број повреди настануваат на крајот на денот кога сме прилично заморени. Затоа најдобро е да се обрати внимание на:
- Физичката припрема.Препорачливо е барем два до три дена да се посвети време за: трчање, пешачење, возење на велосипед, тенис, пливање и слично.
- Флексибилност и истегнување. Секојдневно треба да се практикуваат вежби за истегнување. Скијањето ги активира сите мускули, но под најголемо оптеретување се наоѓаат мускулите на надколеницата, предните и задните бутни мускули, како и мускулите на грбот па затоа на нив треба да се обрне поголемо внимание.
- Отстранување на поодамнешни повреди или болести. Несанирана стара повреда значително го зголемува ризикот од нови и посериозни повреди.
Препорачуваме стабилизатор за колено, идеален за превенирање и заштита, дизајниран со флексибилни шини кои не сметаат при изведување на скијачките активности. Обезбедува максимална удобност, топлина а воедно овозможуват сооодветна стабилизација и го намалува оптеретувањето.
